Yurtdışı Patent İşlemleri
Patent ya da faydalı model belgeleri, hangi ülkede alınmışsa o ülkede koruma sağlayan belgelerdir. Bu sebeple Türkiye’de belgeye bağlanmış bir patent ya da faydalı model ancak Türkiye’de koruma sağlar. Diğer ülkelerde de buluşun korunması istendiğinde, istenilen ülkelerin patent ofislerine, tescil için müracaat edilmesi gerekir.
Yurtdışında Patent Başvurusu
Klasik Patent: Korumanın sadece 2-3 ülkeyle sınırlı kaldığı durumlarda tercih edilmelidir. PCT (Patent İşbirliği Anlaşması): Çok fazla ülkede patent koruması talep edilmesi düşünülüyorsa tercih edilmelidir. EPC (Avrupa Patent Sözleşmesi): Sadece Avrupa kapsamında bir koruma düşünülüyor ise tercih edilmelidir. Klasik Patent: Her ülke için tek tek başvuru yapılıp her ülkede ayrı ayrı tüm patent süreci (araştırma, inceleme) gerçekleştirilir. İlgili ülkedeki mevzuata göre, patent, faydalı model veya kısa patent olarak koruma sağlanabilir. PCT (Patent İşbirliği Anlaşması): PCT’ ye üye olan 140 ın üzerinde ülke adına uluslararası kurum, rüçhan tarihinden itibaren 30 aylık bir süre için, başvuru sahibinin buluşunun patentlenebilirliğini öngörmesini sağlar. Yani maliyetli olan ülkesel patent başvuru sürecine girmeden önce rüçhan kısıtlamasından dolayı herhangi bir hak kaybı da yaşamadan, başvuru ile ilgili en az araştırma yapılması sağlanır. Böylece buluşun yeni olup olmadığı konusunda fikir sahibi olunur. Başvuru sahibi söz konusu öngörüye göre, bundan sonraki ülkesel patent başvuru süreçlerine devam edip etmeme kararı alabilir. Söz konusu araştırmanın 140’ın üzerinde ülke adına tek bir merkezden yapılması da ülkesel başvuru maliyetleri açısından büyük bir tasarruf da sağlar. EPC (Avrupa Patent Sözleşmesi): Avrupa kapsamında (38 ülke) bir koruma sağlamak için yapılan başvuru türüdür. Araştırma ve inceleme işlemleri tamamlandıktan sonra eğer buluş patentlenebilirlik kriterlerini sağlarsa belge alır ve EPC’ye üye ülkelerde zorunlu olan tercümesiyle (validasyon) birlikte o ülkelerde belge geçerliliği sağlanır.
Patent/Faydalı Model Nedir?
Buluş, teknoloji alanında bir ürüne veya yönteme ilişkin spesifik bir problemin çözümüdür. “Buluş” kavramı, patent hukukunun temelini oluşturur. Bir probleme yeni bir teknik çözüm getirilmesi veya bir işin gerçekleştirilmesi için önerilen yeni metotlar ya da yeni ürünler de buluş olarak tanımlanabilir. Buluşlar; buluş yapma faaliyetini özendirmek, sanayide uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesini sağlamak için patent veya faydalı model belgesi verilerek korunur.
Patent Nedir?
Patent, ürün veya buluş sahibine, icat ettiği ürünün satışı, pazarlanması, çoğaltılması, bir benzerinin üretilmesi gibi alanlarda ayrıcalıklar getiren resmî bir belgedir. Patent alma kriterleri; yenilik, tekniğin bilinen durumunun aşılması ve sanayiye uygulanabilir olmaktır. Patent hakkı, başkalarının patent konusu teknolojiyi üretme, pazarlama ve satma hakkını 7 veya 20 yıl süreyle kısıtlayan bir tekel hakkıdır. Bu hak elde edilirken buluş sahibi; buluşu ile ilgili tüm bilgileri koruma talep edilen ülkedeki kamusal patent kurumuna ayrıntılı olarak bildirir. Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur. Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye sınırları içerisinde sahibine hak sağlamaktadır. Bu hak patentli ürünleri başkalarının Türkiye’ye ithal etmesi durumunda da, hak sahibine ithalatı durdurma hakkı verir.
Faydalı Model Nedir?
Kimyasal maddeler ve üretim usulleri hariç, patentlenebilirlilik kriterlerinden yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterini sağlayan bütün ürünler için verilebilecek olan 10 yıl süre ile buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkını sağlayan bir belgedir. Yurtiçinde özellikle KOBİ’lerimiz ve geliştirmiş oldukları yeni ürünler için daha az maliyetle koruma elde etmek isteyen buluş sahipleri için tavsiye edilebilecek bir sistemdir.
Devir
Patent/Faydalı Model başvurusu veya tescili başkasına devir edilebilir. Lisansa benzer bir durum olan devir patent/Faydalı model üzerindeki tüm hakların süresiz bir şekilde devir alana aktarılması demektir. Devrin gerçekleşmesi ile patent/faydalı model üzerindeki tüm haklar devir alana geçecektir.
Yıllık Sicil Harçları
Patent/Faydalı Model tescil edildiği taktirde kullanım süresi boyunca her yıl başvuru tarihine tekabul eden tarihe kadar, yada başvuru tarihinden itibarek ek 6 ay süre içerisinde gecikme harcı eklenerek yıllık sicil harçlarının yatırılması gerekmektedir. Yıllık harçları yatırılmayan dosyalar geçersiz sayılır.
Adres Değişikliği
Ticari hayatta patent/faydalı model ile ilgili yapılan tüm değişiklikler resmi olarak Türk Patent Enstitüsü kayıtlarında da değiştirilmesi gerekir. Örneğin; patent üzerindeki bir adres değişikliğinin resmi olarak yapılmaması, patent ile ilgili resmi bir haberleşmenin eski adresi baz alması ve dolayısıyla patent sahibinin bundan haberdar olmamasına neden olabilir ve istenmeyen hak kayıplarına sebebiyet verebilir. Dolayısıyla patent üzerindeki herhangi bir değişikliğin mutlaka patent siciline kaydettirilmesi gerekmektedir.
Ünvan Değişikliği
Bir patent/faydalı model başvurusu veya tescilin sahibinin unvanında herhangi bir değişiklik söz konusu ise bu değişikliğin patent siciline kaydedilebilmesi için Türk Patent Enstitüsü’ne başvuruda bulunulması gerekir.
Patent araştırmaları genel olarak Türkiye’de veya dünyanın başka bir yerinde bir konu hakkındaki patentleri inceleme, rakip firmaların sahip olduğu patentlerin tespiti, dolayısı ile de teknolojilerinin öğrenilmesi şeklinde gerçekleştirilir. Bu tip patent araştırmaları ile firmalar kendi çalışma alanlarındaki teknolojileri öğrenebilir, bu alanların hangi bölümlerinin patent ile korunduğunu öğrenebilir, rakip analizlerini yapabilir ve mevcut durumdan kendilerine çıkış yolu bulabilirler Patent araştırmaları için internet üzerinden araştırma yapmak isteyen araştırmacılar Avrupa Patent Ofisi’nin veri tabanı olan http://worldwide.espacenet.com üzerinden veya Amerikan Patent Ofisi’nin veri tabanı olan www.uspto.gov üzerinden araştırma yapabilirler.